Công tác chi trả lương hưu và các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) hằng tháng là chính sách an sinh xã hội cốt lõi nhằm ổn định cuộc sống cho người hưởng chế độ. Nhằm chuẩn hóa các quy trình pháp lý và tăng cường tính bảo mật tài khoản thụ hưởng, Luật BHXH năm 2024 đã thiết lập những sửa đổi quan trọng liên quan đến thủ tục ủy quyền nhận thay lương hưu, trợ cấp. Quy định mới này tác động trực tiếp đến thời hạn hiệu lực của các văn bản ủy quyền hiện hành và thiết lập lại quy trình nộp hồ sơ xử lý tại cơ sở.
Để bảo đảm quyền lợi tài chính diễn ra liên tục, không bị nghẽn mạch chi trả, các cá nhân đang thực hiện chế độ nhận thay cần chủ động cập nhật các mốc thời gian và trình tự nghiệp vụ dưới đây.
Quy định mới về giới hạn thời gian hiệu lực của văn bản ủy quyền
Điểm cốt lõi trong chính sách mới quy định rất chặt chẽ về biên độ thời gian đối với các văn bản ủy quyền nhận thay lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ an sinh khác:
Thời hạn hiệu lực tối đa: Khung pháp lý mới khống chế thời gian có giá trị của văn bản ủy quyền cho người khác nhận thay chế độ là tối đa 12 tháng kể từ ngày văn bản được ký kết hợp pháp.
Cơ chế xử lý chuyển tiếp: Đối với tất cả các văn bản ủy quyền đã lập trước đây có ghi nhận thời hạn hiệu lực trên 12 tháng, hệ thống quản lý thu chi của cơ quan bảo hiểm sẽ chính thức áp đặt giới hạn: toàn bộ các văn bản này sẽ hết hiệu lực pháp lý sau ngày 30/06/2026.
Hệ lụy vận hành: Nếu người thụ hưởng không thực hiện gia hạn hoặc tái thiết lập văn bản ủy quyền mới trước mốc thời gian nêu trên, quy trình chi trả qua người nhận thay sẽ tự động tạm dừng từ ngày 01/07/2026 cho đến khi hồ sơ mới được cập nhật lên hệ thống dữ liệu.
Quy trình 3 bước thực hiện làm mới văn bản ủy quyền nhận thay chế độ
Để tối ưu hóa thời gian và bảo đảm tính hợp pháp của hồ sơ, người hưởng chế độ và người được ủy quyền phối hợp thực hiện theo trình tự nghiệp vụ sau:
Mục 1 - Rà soát trạng thái hồ sơ: Cá nhân chủ động kiểm tra lại mốc thời gian trên văn bản ủy quyền đang sử dụng. Nếu thuộc diện hết hiệu lực theo luật mới, cần lên kế hoạch lập lại văn bản trước ngày 01/07/2026.
Mục 2 - Chuẩn bị thành phần hồ sơ: Người nộp chuẩn bị 01 bộ hồ sơ chuẩn quy định bao gồm: Văn bản ủy quyền đã được chứng thực hợp pháp theo quy định của pháp luật (tại Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc văn phòng công chứng); Văn bản đề nghị theo Mẫu 14-HSB (do cơ quan BHXH ban hành) điền đầy đủ và chính xác các trường thông tin ủy quyền. Khi nộp hồ sơ, bắt buộc phải mang theo bản gốc thẻ Căn cước công dân (CCCD) của cả người hưởng và người được ủy quyền để đối soát.
Mục 3 - Tiếp nhận và xử lý: Hồ sơ hợp lệ được gửi trực tiếp đến bộ phận một cửa của cơ quan BHXH nơi gần nhất hoặc hệ thống bưu điện đại lý được ủy quyền thu chi tại địa phương để nhân viên nghiệp vụ cập nhật trạng thái liên thông dữ liệu.
Giải pháp chuyển đổi phương thức chi trả hướng tới tối ưu hóa an sinh số
Nhằm loại bỏ hoàn toàn các thủ tục hành chính lặp đi lặp lại hằng năm và giảm bớt rủi ro thất lạc tiền mặt, cơ quan quản lý khuyến khích người dân dịch chuyển phương thức thụ hưởng:
Nhận chế độ qua tài khoản chính chủ: Người hưởng hưu trí nên thực hiện đăng ký chuyển đổi hình thức nhận tiền mặt sang nhận qua tài khoản ngân hàng cá nhân (thẻ ATM). Phương thức này giúp dòng tiền được bảo mật tuyệt đối, tự động giải ngân đúng kỳ hạn hằng tháng mà không cần thông qua bên thứ ba và không phụ thuộc vào các điều kiện khách quan bên ngoài.
Phòng ngừa rủi ro gian lận thông tin số: Trong tiến trình số hóa, cơ quan BHXH Việt Nam đưa ra cảnh báo nghiệp vụ: cơ quan chức năng KHÔNG thực hiện yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, xác thực tài khoản hoặc gửi mã OTP qua các đường link lạ, tin nhắn SMS hay các nền tảng mạng xã hội. Mọi quy trình biến động thông tin nghiệp vụ hoặc giải quyết chế độ ủy quyền bắt buộc phải được xử lý trực tiếp và chính thống tại trụ sở cơ quan bảo hiểm hoặc ứng dụng số liên thông VssID.