Hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện là một chính sách nhân văn mang ý nghĩa chiến lược của Nhà nước nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội cho mọi công dân. Bước sang giai đoạn thực thi các điều khoản mới thuộc Luật BHXH năm 2024, hành lang pháp lý tiếp tục khẳng định quyền lợi tích lũy dài hạn của công dân Việt Nam, ngay cả khi họ đang sinh sống, học tập hoặc lao động ở nước ngoài. Điều này mở ra cơ hội bảo toàn thời gian đóng bảo hiểm, đảm bảo một lộ trình hưu trí bền vững sau khi trở về quê hương mà không bị cản trở bởi khoảng cách địa lý.
Nhằm cung cấp cẩm nang thông tin thiết thực cho cộng đồng người Việt hải ngoại và người lao động tự do, TS24 xin tổng hợp chi tiết các quy định về đối tượng, hạn mức trích đóng và quy trình số hóa toàn trình dưới đây.
Điều kiện tham chiếu đối tượng và nguyên tắc đóng hưởng dài hạn
Căn cứ quy định chi tiết tại khoản 4 Điều 2 Luật BHXH năm 2024, chính sách bảo hiểm tự nguyện mở rộng cho tất cả các đối tượng đáp ứng đủ các tiêu chí căn bản:
Tiêu chuẩn tham gia: Là công dân mang quốc tịch Việt Nam, có độ tuổi từ đủ 15 tuổi trở lên và tại thời điểm đăng ký không thuộc diện tham gia hệ thống BHXH bắt buộc.
Quyền lợi tích lũy: Người Việt Nam cư trú tại nước ngoài khi tham gia loại hình này hoàn toàn có quyền chủ động đóng nối tiếp vào quá trình đóng bảo hiểm trước đó, hoặc mở tài khoản tích lũy mới để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất hằng tháng theo quy định.
Khung định biên mức thu nhập làm căn cứ trích đóng bảo hiểm tự nguyện
Mức đóng hằng tháng của người tham gia được tính toán dựa trên tỷ lệ phần trăm quy định áp theo mức thu nhập tháng tự lựa chọn, nhưng phải nằm trong giới hạn trần và sàn pháp lý:
Tỷ lệ trích đóng: Người tham gia thực hiện đóng bằng 22% mức thu nhập tháng do mình lựa chọn để làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Hạn mức tối thiểu (Sàn): Thu nhập tháng thấp nhất làm căn cứ đóng không được thấp hơn mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo từng giai đoạn (hiện nay mốc này tương đương 1.500.000 đồng/tháng, nghĩa là mức đóng thấp nhất là 330.000 đồng/tháng).
Hạn mức tối đa (Trần): Thu nhập tháng cao nhất làm căn cứ đóng được khống chế ở mốc bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Theo quy trình tịnh tiến tiền lương, mốc thu nhập trần tính đóng được điều chỉnh linh hoạt: trước ngày 01/07/2026 là 46.800.000 đồng/tháng (mức tham chiếu cũ 2,34 triệu) và chính thức nâng lên mức 50.600.000 đồng/tháng từ ngày 01/07/2026 khi mức tham chiếu tăng lên ngưỡng 2.530.000 đồng/tháng.
Quy trình công nghệ nộp hồ sơ trực tuyến qua hệ thống dịch vụ công
Để tạo điều kiện tối đa cho người dân nộp hồ sơ từ xa, cơ quan bảo hiểm đã liên thông thủ tục toàn trình, cho phép người nộp thuế thực hiện số hóa 100% quy trình qua hai hệ thống cổng điện tử chính thống:
Phương thức xử lý thông tin qua Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam:
Bước 1: Người tham gia truy cập địa chỉ website dichvucong.baohiemxahoi.gov.vn, đăng nhập tài khoản "Cá nhân" bằng mã số BHXH và mật khẩu đã được cấp.
Bước 2: Tại thanh công cụ quản lý giao diện chính, người nộp chọn chức năng "Đóng BHXH điện tử", tiếp tục chọn mục nghiệp vụ "Đăng ký tham gia đóng BHXH tự nguyện".
Bước 3: Hệ thống hiển thị Mẫu TK1-TS điện tử. Người dân rà soát thông tin địa chỉ thường trú liên thông từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tích chọn nhóm đối tượng hưởng hỗ trợ ngân sách (hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc đối tượng khác), sau đó thiết lập phương thức đóng và mức thu nhập lựa chọn.
Bước 4: Chọn hình thức nhận bìa sổ bảo hiểm, điền mã xác thực hệ thống và bấm nút "Xác nhận". Cổng công nghệ sẽ tự động tính toán chính xác số tiền phải đóng hiển thị tại chỗ để người tham gia tiến hành chuyển khoản thanh toán điện tử.
Phương thức xử lý kết nối qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia:
Bước 1: Công dân truy cập trang web dichvucong.gov.vn, tiến hành đăng nhập bằng tài khoản số hóa và xác thực mã OTP qua điện thoại cá nhân.
Bước 2: Tại mục tìm kiếm dịch vụ, nhập từ khóa "bảo hiểm xã hội tự nguyện", lựa chọn đúng dịch vụ công "Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện; cấp sổ bảo hiểm xã hội".
Bước 3: Hệ thống định tuyến quốc gia sẽ tự động điều hướng luồng dữ liệu của người dùng sang Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam để tiếp tục thực hiện việc điền tờ khai và thanh toán trực tuyến từ bước nhập Mẫu TK1-TS điện tử, bảo đảm hồ sơ được duyệt lập tức và an toàn.