Nhằm thắt chặt kỷ cương và nâng cao trách nhiệm của người dùng khi tham gia môi trường số, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP. Văn bản pháp lý này quy định toàn diện về hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực cốt lõi bao gồm bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Trong đó, các chế tài nghiêm khắc đối với hành vi cung cấp, phát tán thông tin giả mạo trên mạng xã hội đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận và cộng đồng doanh nghiệp.
Khái quát cấu trúc và phạm vi điều chỉnh của Nghị định mới
Nghị định số 174/2026/NĐ-CP được xây dựng với quy mô gồm 8 chương và 117 điều khoản chuyên biệt. Văn bản phân định rõ ràng các hành vi sai phạm, hình thức chế tài, khung xử phạt, các biện pháp can thiệp khắc phục hậu quả, cũng như thẩm quyền lập biên bản và ra quyết định xử phạt.
Phạm vi điều chỉnh bao quát các hoạt động thuộc: bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử, công nghệ thông tin và mật mã dân sự (thuộc phân nhóm an ninh mạng). Đối với các vi phạm liên quan đến quản lý nhà nước nằm ngoài các lĩnh vực trên, hội đồng xử lý sẽ áp dụng các nghị định chuyên ngành tương ứng để thực thi chế tài.
Các nhóm đối tượng chịu sự tác động và xử phạt
Chính sách pháp lý mới xác định các chủ thể thuộc diện bị áp dụng chế tài xử phạt bao gồm:
Chủ thể chung: Tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh trong nước cũng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hành vi vi phạm pháp luật quy định tại Nghị định này.
Các tổ chức đặc thù bao gồm:
Các doanh nghiệp, chi nhánh, đơn vị trực thuộc vận hành trong ngành bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.
Đại lý, điểm cung cấp dịch vụ công cộng liên quan đến Internet, bưu chính, viễn thông và trò chơi trực tuyến.
Văn phòng đại diện, chi nhánh của đơn vị cung ứng dịch vụ bưu chính nước ngoài.
Doanh nghiệp cung ứng nội dung thông tin trên nền tảng mạng viễn thông di động; đơn vị hoạt động trong ngành phát thanh, truyền hình; tổ chức phi chính phủ hoặc tổ chức xã hội nghề nghiệp có sử dụng tần số vô tuyến điện.
Các nhà đăng ký và tổ chức quản lý tên miền dùng chung cấp cao nhất mới (New gTLD) tại Việt Nam.
Đơn vị chịu trách nhiệm vận hành hệ thống thông tin; tổ chức khởi tạo chữ ký điện tử hoặc chứng thực chữ ký điện tử nước ngoài; doanh nghiệp kinh doanh, xuất nhập khẩu giải pháp mật mã dân sự.
Các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện hành vi vi phạm ngoài phạm vi nhiệm vụ công vụ được giao.
Các hành vi vi phạm trọng điểm và khung chế tài
Nghị định thiết lập khung hình phạt bằng tiền (với mức tối đa lên đến 50 triệu đồng) đối với các nhóm hành vi vi phạm về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội khi chưa cấu thành tội phạm hình sự, bao gồm:
Xâm phạm bí mật: Hành vi chủ động tiết lộ thông tin nằm trong danh mục bí mật nhà nước, dữ liệu thuộc về bí mật đời tư của cá nhân hoặc các loại hình bảo mật khác theo quy định.
Phát tán thông tin sai lệch: Hành vi cung cấp, chia sẻ các thông tin không đúng sự thật dẫn đến tình trạng hoang mang trong dư luận; gây tổn hại đến dòng chảy kinh tế - xã hội; cản trở hoạt động của cơ quan công quyền, người thi hành công vụ hoặc trực tiếp xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc
Bên cạnh hình thức xử phạt tài chính, các cá nhân và tổ chức vi phạm buộc phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp chế tài khắc phục nhằm làm sạch môi trường mạng:
Gỡ bỏ nội dung: Buộc phải xóa bỏ ngay lập tức các thông tin sai lệch, gây hiểu lầm hoặc các thông tin vi phạm pháp luật đã đăng tải.
Xử lý tài khoản nguồn: Thực hiện việc khóa tài khoản người dùng, trang cộng đồng (fanpage), nhóm cộng đồng hoặc các kênh nội dung trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.
Mốc thời gian hiệu lực: Nghị định số 174/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành và áp dụng diện rộng kể từ ngày 01/07/2026. Việc nắm vững các quy định này giúp cá nhân và tổ chức xây dựng chiến lược truyền thông an toàn, tuân thủ đúng pháp luật.