Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nghĩa vụ pháp lý và cũng là quyền lợi trực tiếp của người lao động nhằm xác định chính xác số thuế phải nộp, hoàn trả số thuế nộp thừa hoặc bù trừ vào kỳ tiếp theo. Đối với nhóm cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công, quy trình kê khai và nghĩa vụ nộp hồ sơ được phân rã rõ rệt tùy thuộc vào số lượng nguồn thu nhập và trạng thái ủy quyền của nhân sự trong năm tính thuế.
Nhằm cung cấp thông tin đồng bộ, giúp người nộp thuế chủ động thực hiện đúng quy trình pháp lý, TS24 xin tổng hợp các trường hợp thực hiện quyết toán thuế TNCN trọng tâm dưới đây.
Các trường hợp người lao động bắt buộc phải trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế
Người lao động không được ủy quyền mà phải trực tiếp lập hồ sơ và quyết toán thuế với cơ quan thuế quản lý khi thuộc một trong các tình huống sau:
Có số thuế phải nộp thêm hoặc nộp thừa muốn hoàn trả: Cá nhân có số thuế TNCN phải nộp thêm sau khi tính toán lại lớn hơn 50.000 đồng, hoặc có số thuế nộp thừa trong năm và có nhu cầu đề nghị hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.
Cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi: Người lao động trong năm ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên tại nhiều đơn vị chi trả thu nhập khác nhau, hoặc vừa có thu nhập từ tiền lương, tiền công ổn định vừa có thu nhập vãng lai chưa khấu trừ đủ tỷ lệ quy định.
Cá nhân thay đổi nơi làm việc trong năm: Người lao động thay đổi tổ chức chi trả thu nhập trong năm tính thuế nhưng tại thời điểm quyết toán không thực hiện ủy quyền hoặc không đủ điều kiện ủy quyền cho doanh nghiệp cuối cùng quyết toán thay.
Cá nhân trực tiếp quyết toán để áp dụng giảm trừ gia cảnh: Người nộp thuế muốn thực hiện đăng ký, thay đổi hoặc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc mà chưa được tính đủ tại các tổ chức chi trả thu nhập trong năm.
Quy định về trường hợp được ủy quyền quyết toán thuế qua tổ chức chi trả
Người lao động được phép ủy quyền toàn diện cho doanh nghiệp, tổ chức chi trả thu nhập thực hiện thủ tục quyết toán thay khi đáp ứng các điều kiện cụ thể:
Làm việc duy nhất tại một đơn vị: Người lao động chỉ có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một tổ chức chi trả thu nhập duy nhất trong năm và thực tế đang làm việc tại tổ chức đó vào thời điểm thực hiện quyết toán thuế.
Đơn vị thực hiện điều chuyển do tổ chức lại doanh nghiệp: Trường hợp người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ đến tổ chức mới do các hoạt động sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc các đơn vị trong cùng hệ thống tập đoàn, tổng công ty.
Có thu nhập vãng lai quy mô nhỏ đã khấu trừ thuế: Người lao động có thu nhập ổn định tại một nơi, đồng thời có thu nhập vãng lai ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng và đã được đơn vị chi trả khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% (trừ trường hợp cá nhân không có nhu cầu quyết toán đối với phần thu nhập vãng lai này).
Các trường hợp cá nhân không phải thực hiện quyết toán thuế TNCN
Để giảm tải thủ tục hành chính, cơ quan thuế quy định các trường hợp người lao động miễn thực hiện quyết toán thuế TNCN bao gồm:
Số thuế phát sinh nộp thêm dưới ngưỡng quy định: Cá nhân sau khi thực hiện tính toán quyết toán thuế năm có số thuế TNCN phải nộp thêm từ 50.000 đồng trở xuống.
Số thuế phải nộp bằng hoặc nhỏ hơn số thuế đã tạm khấu trừ: Cá nhân có số thuế TNCN phải nộp trong năm bằng đúng với số thuế đã được các tổ chức tạm khấu trừ theo tháng/quý, hoặc có số thuế nộp thừa nhưng cá nhân tự nguyện không có nhu cầu làm thủ tục hoàn thuế hoặc bù trừ thuế.
Cá nhân ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng đã khấu trừ đủ: Người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động mùa vụ hoặc dưới 3 tháng đã được đơn vị chi trả khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên mỗi lần chi trả và cá nhân không có nhu cầu quyết toán lại đối với nguồn thu nhập này.
Việc nắm vững các tiêu chí định biên này giúp người lao động chủ động lựa chọn phương thức quyết toán chuẩn xác, tối ưu hóa lợi ích tài chính cá nhân và bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật về thuế.